ประวัติอำเภอปาย
มีทฤษฎีจำนวนมากเกี่ยวกับการตั้งชื่อ "ปาย" บางคนเชื่อว่าคำว่า "ปาย" หมายถึง ช้างหนุ่มตัวผู้ที่ถูกกล่าวถึงในประวัติศาสตร์ ของทางภาคเหนือของไทยบางคนกล่าวว่าคำว่า "ปาย" มาจากข้อเท็จจริงทางประวัติศาสตร์ของเผ่าลั๊วะถูกค้นพบในอำเภอ ลั๊วะเป็นคนกลุ่มแรกๆ ที่เข้ามาตั้งรกรากในอำเภอปายและเป็นที่เลื่องลือ ในนามนักรบที่สร้างความหายนะยามค่ำคืน ซึ่งถูกเรียกว่า ภูตพราย กาลเวลาผ่านไปทำให้ถูกเรียกเพี้ยนเป็นคำว่า "ปาย"ภาพ : ในอดีต
คำอธิบายอื่นๆ กล่าวว่า ปาย ถูกตั้งชื่อตามชื่อผู้นำ ของชาวไทยใหญ่กลุ่มแรกที่เข้ามาตั้งรกรากในอำเภอปาย แต่คำกล่าวที่ดูเหมือนจะใกล้เคียง ความจริงที่สุดกล่าวว่า คำว่า "ปาย" มาจากภาษาไทยใหญ่ ซึ่งแปลว่า "การอพยพ” คำว่า "ปาย"ถ้าหากออกเสียงลงต่ำแล้วจะหมายถึงการหลบหนีอพยพหรือเคลื่อนย้ายออกไปกาลเวลาผ่านไปทำให้เสียงสูงต่ำ และการสะกดคำเปลี่ยนแปลงไป ถ้าหากได้ศึกษาเกี่ยวกับภาษาของไทยใหญ่ และภาษาไทยทางเหนืออย่างใกล้ชิดแล้วการอธิบายนี้ดูจะถูกต้องที่สุด ชมรมเอกสารเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ ของอำเภอปายชมรมแรกถูกตั้งขึ้นในปี 1251 โดยชาวไทยใหญ่ที่อพยพจากสงคราม จากหมู่บ้านไทยใหญ่ พวกเขา ตั้งหมู่บ้านขึ้นใหม่นั่นก็คือหมู่บ้านเวียงเหนือ ใกล้ที่ตั้งของหมู่บ้านเก่าขึ้น, อยู่ทางทิศเหนือของตัวอำเภอปายปัจจุบันที่ตั้งที่พวกเขาเลือก เป็นพื้นที่ที่มีทรัพยากรธรรมชาติ อุดมสมบูรณ์และเป็นพื้นที่ที่เป็นจุดยุทธศาสตร์ ซึ่งเป็นสาเหตุของการต่อสู้ระหว่างไทยใหญ่และ ไทยทางเหนือเพื่อการครอบครองพื้นที่ ซึ่งขณะนั้นประเทศไทย มีพ่อขุนเมงรายเป็น พระมหากษัตริย์ซึ่งมีกองทัพที่เข้มแข็ง ประวัติศาสตร์กล่าวว่า อาณาจักรเชียงแสนถูกสร้างขึ้น 69 ปีก่อนเชียงใหม่ราว ๆ ปี 1323 ปาย เป็นส่วนหนึ่งของอาณาจักรเชียงแสน
สงครามครั้งล่าสุดเกิดขึ้นในปี1869 เมื่อทหารไทยใหญ่ได้เอาชนะชาวบ้านปายและ เผาทุกอย่างเป็นจุลอย่างไรก็ตามทหารจากเชียงใหม่ก็ขับไล่พวกเขาออกไปได้ในที่สุด หลังจากนั้น หมู่บ้านก็ถูกย้ายที่ตั้งมาเป็นที่ตั้งในปัจจุบันเมื่อวันที่ 10 เดือนพฤษภาคม ปี 1911 ยุคที่ราชอาณาจักรต่างๆของประเทศไทยถูกรวมเข้าด้วยกัน รัฐบาลได้ประกาศให้แม่ฮ่องสอนเป็นจังหวัดหนึ่ง ของประเทศไทยอย่างเป็นทางการ "ปาย" ก็กลายเป็นอำเภอหนึ่งในจังหวัดแม่ฮ่องสอน
สงครามครั้งล่าสุดเกิดขึ้นในปี1869 เมื่อทหารไทยใหญ่ได้เอาชนะชาวบ้านปายและ เผาทุกอย่างเป็นจุลอย่างไรก็ตามทหารจากเชียงใหม่ก็ขับไล่พวกเขาออกไปได้ในที่สุด หลังจากนั้น หมู่บ้านก็ถูกย้ายที่ตั้งมาเป็นที่ตั้งในปัจจุบันเมื่อวันที่ 10 เดือนพฤษภาคม ปี 1911 ยุคที่ราชอาณาจักรต่างๆของประเทศไทยถูกรวมเข้าด้วยกัน รัฐบาลได้ประกาศให้แม่ฮ่องสอนเป็นจังหวัดหนึ่ง ของประเทศไทยอย่างเป็นทางการ "ปาย" ก็กลายเป็นอำเภอหนึ่งในจังหวัดแม่ฮ่องสอน
ภาพ : ร้าน all about coffee ในอดีต
จากเชียงใหม่ไปถึงพม่าสิ่งที่เหลืออยู่คือ ถนนที่ยังคงใช้กันอยู่ถึงปัจจุบัน นี้คือครั้งแรกที่ปายได้ต้อนรับคนแปลกหน้าจากแดนไกลการสร้างถนนใหม่ของรัฐบาลไทยในช่วงปลายปี 1980 สร้างความเปลี่ยนแปลงใหญ่ที่นำความทันสมัยเข้าสู่อำเภอปาย มีหลายสิ่งหลายอย่างที่ชาวบ้าน ไม่เคยคิดมาก่อนว่าจะเกิดขึ้น 5 ปีต่อมาราว ๆ ปี 1985 ชาวอำเภอปายได้ต้อนรับผู้มาเยือนจากแดนไกล นักท่องเที่ยวที่มาจากทุกมุมของโลก กับเป้บนหลังของพวกเขาที่ต่างมาแสวงหา "ปาย"
จากเชียงใหม่ไปถึงพม่าสิ่งที่เหลืออยู่คือ ถนนที่ยังคงใช้กันอยู่ถึงปัจจุบัน นี้คือครั้งแรกที่ปายได้ต้อนรับคนแปลกหน้าจากแดนไกลการสร้างถนนใหม่ของรัฐบาลไทยในช่วงปลายปี 1980 สร้างความเปลี่ยนแปลงใหญ่ที่นำความทันสมัยเข้าสู่อำเภอปาย มีหลายสิ่งหลายอย่างที่ชาวบ้าน ไม่เคยคิดมาก่อนว่าจะเกิดขึ้น 5 ปีต่อมาราว ๆ ปี 1985 ชาวอำเภอปายได้ต้อนรับผู้มาเยือนจากแดนไกล นักท่องเที่ยวที่มาจากทุกมุมของโลก กับเป้บนหลังของพวกเขาที่ต่างมาแสวงหา "ปาย"
